نویسنده سابق God of War چرایی امنیت شغلی بالاتر بازی‌سازان ژاپنی را شرح می‌دهد

چرا با وجود بحران‌های پی‌درپی و اخراج‌های گسترده در صنعت بازی‌های ویدیویی غرب، بازی‌سازان ژاپنی و سایر کشورهای آسیایی با افزایش حقوق مواجه هستند؟

آلانا پیرس نویسنده پیشین بازی محبوب God of War و یوتیوبر در جدیدترین ویدیوی خود به این پرسش پاسخ داده است؛ پاسخی که شاید چندان شما را شگفت‌زده نکند.

شرکت‌های مستقر در ژاپن نیز مانند استودیوهای غربی تحت تاثیر شرایط سخت اقتصادی این صنعت قرار دارند؛ اما تفاوت اصلی در آن است که به واسطه قوانین و فرهنگ خاص، شیوه‌های متفاوتی برای مدیریت این بحران‌ها انتخاب می‌کنند. پیرس در ویدیو توضیح می‌دهد که طبق قوانین کار ژاپن اخراج پرسنل بسیار دشوار بوده و تنها در شرایط بسیار سخت و خاص امکان پذیر است.

شرکت‌های ژاپنی برای کاهش نیروهای مازاد بدون نقض قانون دو راه پیش رو دارند: بهره‌گیری از نیروهای قراردادی که تمدید یا عدم تمدید آن‌ها راحت‌تر است یا بی‌کار نگه داشتن پرسنل رسمی تا جایی که خسته شده و خودشان استعفا دهند. این محتوا شامل نقل قول‌هایی از مصاحبه پیرس با شوهی یوشیدا مدیر ارشد سابق بخش سرگرمی‌های تعاملی سونی است. یوشیدا شرح می‌دهد که کارمندانی که با این روش مواجه می‌شوند هیچ وظیفه‌ای دریافت نمی‌کنند و به طور غیرمستقیم برای جستجوی شغل در خارج از شرکت ترغیب می‌شوند. نکته عجیب اینجاست که این افراد در تمام دوران بی‌کاری حقوق کامل خود را دریافت می‌کنند که تصور چنین وضعیتی در غرب تقریبا ناممکن است.

البته این موضوع به آن معنا نیست که شرکت‌های ژاپنی هیچگاه اقدام به تعدیل نیرو نمی‌کنند بلکه معمولا این کار را در شعب خارجی خود انجام می‌دهند. برای مثال نینتندو در سال ۲۰۲۴ بخش تست و کنترل کیفیت خود را بازسازی کرده و قرارداد تعدادی از نیروهای موقت را قطع کرد. سال گذشته نیز اسکوئر انیکس تعدادی از کارمندان خود را در دفاتر آمریکا و بریتانیا اخراج کرد. سونی نیز طی دو سال گذشته چندین مرحله تعدیل نیرو را تجربه کرده است. اما دلیل اصلی که حس می‌کنیم وضعیت صنعت بازی در ژاپن بهتر است تاثیر آشکار فرهنگ کسب و کار ژاپنی در ثبات شغلی و حضور طولانی مدت بازی‌سازان در استودیوهای این کشور است.

با نگاهی اجمالی می‌توان فهمید که مدیران ارشد صنعت بازی در ژاپن کاملا متفاوت از همتایان غربی عمل می‌کنند. مثال مشهوری در این زمینه وجود دارد: ساتورو ایواتا مدیرعامل فقید نینتندو پس از اینکه فروش کنسول Nintendo 3DS به انتظارات مالی نرسید داوطلبانه حقوق خود را کاهش داد و پس از شکست تجاری Wii U نیز این اقدام تکرار شد تا از اخراج کارمندان جلوگیری کند.

در حالی که بازی‌سازان غربی مرتبا مشاغل خود را از دست می‌دهند بازی‌سازان ژاپنی با افزایش حقوق مواجه هستند. نینتندو در سال ۲۰۲۳ حقوق پایه کارمندان خود را ده درصد افزایش داد و شرکت کپکام در سال ۲۰۲۴ میانگین حقوق کارمندان را پنج درصد و حقوق پایه نیروهای جدید را بیست و هشت درصد بالا برد.

با این وجود پیرس می‌گوید که این رویدادها به این دلیل نیست که ژاپن یک سرزمین رویایی برای بازی‌سازان است بلکه شرکت‌ها ناچار به انجام این کارها هستند. کاهش و پیرشدن جمعیت ژاپن باعث شده تا بازار کار در این کشور بسیار محدودتر از غرب باشد؛ در نتیجه شرکت‌ها برای جذب استعدادها با یکدیگر رقابت می‌کنند و پرداخت دستمزد بالاتر یکی از جذاب‌ترین ابزارها در این رقابت است. از طرفی هنوز هم فرهنگ سازمانی خاصی در ژاپن پابرجاست که بر کار کردن در یک شرکت برای تمام عمر تاکید دارد؛ وضعیتی که در آمریکا و غرب پس از فروپاشی صنایع تولیدی آن کشور در نیم قرن پیش عملا از بین رفته است.

محدودیت بازار به این معناست که شرکت‌های بازی‌سازی ژاپنی باید نیروهای خود را تا حد ممکن در شرکت حفظ کنند و برای تضمین این موضوع مدل کسب و کار خود را تغییر داده‌اند. نکته جالب اینجاست که این رویکرد در درازمدت سودآوری بیشتری برای این شرکت‌ها داشته است. یکی از دلایلی که بازی بزرگ و پرهزینه Final Fantasy Revelation تنها سه سال پس از نسخه قبلی یعنی Rebirth منتشر می‌شود این است که شرکت سازنده نیروهای با استعداد خود را حفظ کرده است. حفظ نیروها باعث افزایش سرعت توسعه و کیفیت نهایی بازی‌ها می‌شود. بازی‌های بهتر به معنای درآمد بیشتر و درآمد بیشتر به معنای رضایت سهام‌داران است.

کشورهای غربی به ویژه ایالات متحده آمریکا بیش از حد درگیر ذهنیت سرمایه‌داری افراطی هستند و در چنگال مدیرانی گرفتار شده‌اند که ترجیح می‌دهند نیروهای انسانی را با ابزارهای ناکارآمد هوش مصنوعی جایگزین کنند؛ به همین دلیل هرگز نمی‌توانند قوانین حمایتی مشابه ژاپن را برای کارمندان خود وضع کنند. خوشبختانه در غرب اتحادیه‌های کارگری همچنان برای ایجاد تغییرات تدریجی مبارزه می‌کنند تا شاید بتوانند صنعت بازی‌سازی غرب را از تبدیل شدن به یک قبرستان شغلی نجات دهند.